Catching the right wave

Tot nu toe ken je wellicht maar twee manieren om met je emoties om te gaan: je kunt ze uiten of in de pot stoppen. Het reactiekeuzemoment geeft je de kans om op een andere manier met je emoties om te gaan. Deze derde optie is een transformatie en heet het reactiekeuzemoment.

Het reactiekeuzemoment verloopt als volgt:

  1. Er gebeurt iets buiten jou of in je zelf.
  2. Je stelt je open om het waar te nemen, je ontvangt het.
  3. Je maakt een keuze hoe je omgaat met datgene wat zich voordoet.
  4. Je reactie gaat gepaard met waardering, wat letterlijk betekent dat je de ‘waarde’ eert van datgene wat er is. Dat betekent dus niet dat je het leuk hoeft te vinden.

Deze vier stappen horen bij elkaar en vormen samen het reactiekeuzemoment.

Voorbeeld:

Je wordt bij je baas op het matje geroepen en hij begint je direct allerlei verwijten te maken. Je normale reactie zou misschien zijn dat je jezelf gaat verdedigen of dat je in huilen uitbarst.

  1. Er gebeurt iets buiten jou of in jezelf. In dit geval is dat de gebeurtenis met je baas die iets bij je oproept en mogelijk je ‘mentaal pijncentrum’ raakt.
  2. Je stelt je open om waar te nemen wat er gebeurt tussen jou en je baas. Dit betekent dat je luistert naar datgene wat gezegd wordt en het echt laat binnenkomen. Je neemt waar, je oordeelt niet en verzet je nergens tegen. Je laat het er gewoon zijn. Doordat je rustig waarneemt, kun je in de derde stap een keuze maken hoe je op deze situatie wilt reageren. Hoe minder oordelen je hebt over gedrag en emoties, hoe meer keuzemogelijkheden je hebt. Als je bijvoorbeeld een oordeel hebt over huilen of boos worden, dan zitten deze opties niet in je keuzepalet. Je hebt een keuzepalet dat kan bestaan uit de volgende keuzes:
    1. Hij heeft gelijk.
    2. Ik moet er nog eens over nadenken en kom er later op terug.
    3. Hij heeft geen gelijk.
    4. Dit maakt mij heel boos, want het is niet waar.
  3. Je kiest een van de mogelijke reacties. Elke keuze die je maakt is goed. Er bestaat geen beste keuze, alleen de beste keuze op dit moment. Als je merkt dat je gaat nadenken over jouw keuze ben je weg van het hier en nu. Als je ervoor zou willen kiezen om boos te worden op je baas en je gaat nadenken over de mogelijke consequenties daarvan, pas je het reactiekeuzemoment niet toe. Het reactiekeuzemoment biedt je de kans om voortdurend aanwezig te zijn in het hier en nu en dat is het enige kapitaal dat je hebt.
  4. Je reageert met waardering. Als het je keuze is om boos te worden op je baas, uit je datgene wat je hem te zeggen hebt en zendt tegelijkertijd ook waardering uit naar hem. Hij mag zeggen wat hij te zeggen heeft, hij heeft jou nu kennelijk uitgekozen om te bekritiseren en dat is oké. Tegelijkertijd waardeer je ook jouw gevoelens en jouw eigen wijze van reageren. Die mogen er ook zijn. Doordat je je vrijwillig identificeert met de boosheid zeg je in deze situatie met je baas alleen wat je op dat moment tegen hem te zeggen hebt. Jij geeft gas en je trapt ook op de rem. Jij bepaalt wat er gebeurt en dat kan omdat je je vrijwillig geïdentificeerd hebt.

Vrijwillige identificatie betekent dat je weliswaar betrokken bent bij datgene wat zich in je afspeelt, maar dat er ook een afstand is. Je staat met een been in de situatie en met je andere been erbuiten. Je wordt niet, zoals bij onvrijwillige identificatie, met huid en haar in het gevoel getrokken.

Doordat je kunt waarnemen en jezelf toestaan alles er te laten zijn, verliest de emotie zijn kracht. De waarnemingen worden dan als lichte wolken aan een blauwe hemel. Ze komen, zijn er even en gaan weer voorbij.

X